Burun ameliyatı sonrası yan yatmak genellikle ilk haftalarda önerilmez. Rinoplasti sonrası dokular hassas ve ödem oluşumuna yatkındır; yan pozisyon burun yapısına basınç uygulayarak şekil bozukluğu ve iyileşme gecikmesine neden olabilir. Bu nedenle hastaların sırtüstü ve başı hafif yüksek pozisyonda istirahat etmesi tavsiye edilir.
Burun ameliyatı sonrası yan yatış süresi cerrahi tekniğe ve hastanın iyileşme hızına bağlı olarak değişir. Çoğu vakada ilk 2–3 hafta yan yatmaktan kaçınılması önerilir. Kemik ve kıkırdak dokuların stabilizasyonu tamamlanmadan uygulanan basınç, ödem artışı ve asimetri riskini artırabilir.
Rinoplasti sonrası uyku pozisyonu iyileşme sürecinin sağlıklı ilerlemesi açısından kritik öneme sahiptir. Başın iki yastıkla desteklenerek kalp seviyesinden yukarıda tutulması, ödem ve morlukların azalmasına katkı sağlar. Kontrollü pozisyonlama, kan dolaşımını düzenler ve komplikasyon olasılığını düşürür.
Burun ameliyatı sonrası yan yatmanın riskleri arasında şekil değişikliği, dikiş hattında hassasiyet ve iyileşme süresinin uzaması yer alır. Cerrahın önerdiği süre boyunca sırtüstü yatışa uyulması, operasyon sonuçlarının korunmasına yardımcı olur ve estetik ile fonksiyonel başarıyı destekler.
Rinoplasti Sonrası İlk Günlerde Doku İyileşmesi
Rinoplasti sonrasında burun kemiklerinde (nazal kemikler), kıkırdak yapılarda ve yumuşak dokularda kontrollü bir travma oluşur. Bu cerrahi travmaya karşı vücut, inflamatuvar yanıt geliştirir. İnflamasyon; ödem, hassasiyet ve hafif morluk şeklinde kendini gösterebilir.
İlk 48–72 saat, ödemin en yoğun olduğu dönemdir. Bu süreçte burun dokuları henüz stabil değildir ve kemiklere yapılan osteotomiler (kemik kesileri) sonrasında yeniden şekillenme süreci başlar. Bu nedenle buruna dışarıdan gelecek basınç, istenmeyen yer değiştirmelere veya ödem artışına katkıda bulunabilir.
Neden Sırtüstü ve Baş Yüksekte Yatmak Önerilir?
Ameliyat sonrası erken dönemde genellikle sırtüstü (supin pozisyon) ve başın kalp seviyesinden yukarıda olacak şekilde 30–45 derece açıyla yatılması tavsiye edilir. Bunun temel nedeni, venöz dönüşü kolaylaştırarak ödemi azaltmaya yardımcı olmaktır.
Başın yüksekte tutulması, interstisyel sıvı birikimini sınırlandırır ve özellikle göz çevresi şişliğinin daha kontrollü seyretmesini destekler. Aynı zamanda burun üzerine doğrudan bası oluşma riskini azaltır.
Burun Ameliyatı Sonrası Yan Yatmak Zararlı mı?
Yan yatmak, özellikle ilk haftalarda önerilmez. Bunun birkaç nedeni vardır:
- Burun üzerine dolaylı basınç oluşabilir.
- Ödem, yerçekimi etkisiyle tek tarafa doğru artış gösterebilir.
- Alçı, atel veya burun splintinin pozisyonu etkilenebilir.
- Kemik ve kıkırdak yapıların henüz tam kaynamamış olması nedeniyle asimetrik iyileşme riski teorik olarak artabilir.
Ancak burada önemli bir nokta vardır: Kısa süreli ve hafif temas genellikle kalıcı şekil bozukluğuna yol açmaz. Rinoplasti sonrası burun, sanıldığı kadar “dokunulamaz” bir yapı değildir; fakat erken dönemde gereksiz basıdan kaçınmak iyileşme sürecini destekler.
Ne Zaman Yan Yatılabilir?
Bu süre, uygulanan cerrahi tekniğe ve yapılan işlemin kapsamına göre değişkenlik gösterir.
- Sadece burun ucu (tip plasti) müdahalesi yapılan hastalarda iyileşme süreci farklı olabilir.
- Kemik kırma (osteotomi) yapılan hastalarda genellikle daha dikkatli olunması gerekir.
Çoğu hastada ilk 2 hafta sırtüstü pozisyon önerilir. Alçı veya atel çıkarıldıktan sonra, doktorun değerlendirmesi doğrultusunda kontrollü şekilde yan pozisyona geçiş yapılabilir. Ancak burun üzerine doğrudan basıdan kaçınılması genellikle ilk 4–6 hafta boyunca tavsiye edilir.
Kesin süre bireysel iyileşme hızına, cilt kalınlığına, yapılan işlemin kapsamına ve cerrahın tercihine göre değişebilir.
Yan Yatmanın Olası Etkileri
Yan pozisyonda uyumak, bazı hastalarda şu durumlara yol açabilir:
- Tek taraflı ödem artışı
- Sabah saatlerinde asimetrik şişlik görünümü
- Hassasiyet artışı
Bu durumlar çoğunlukla geçicidir ve gün içinde azalır. Kalıcı şekil değişikliği nadir görülür ve genellikle ciddi travma gerektirir. Yine de erken dönemde dikkatli olmak, iyileşme sürecini daha konforlu geçirmenizi sağlar.
Hastaların En Sık Yaşadığı Zorluk: Uyku Kalitesi
Sırtüstü yatmaya alışık olmayan kişilerde uyku bölünmesi sık görülebilir. Bu durum stres yaratabilir. Ancak uyku kalitesinin geçici olarak azalması, burun iyileşmesinden daha öncelikli bir sorun değildir.
Bazı hastalar şu yöntemlerden fayda görebilir:
- Seyahat yastığı kullanmak
- Yastıkla yanlara destek yapmak
- Yatağın baş kısmını hafif yükseltmek
Bu öneriler genel bilgilendirme amaçlıdır; ameliyatı gerçekleştiren cerrahın önerileri önceliklidir.
Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda cerrahi ekiple iletişime geçilmesi uygun olur:
- Ani gelişen belirgin şekil değişikliği
- Şiddetli ağrı
- Artan kanama
- Travma öyküsü
Rinoplasti sonrası burun dokularında iyileşme aylar boyunca devam eder. İlk haftalarda görülen şişlikler ve küçük asimetriler çoğu zaman geçicidir. Ancak hastanın içini rahatlatacak en doğru değerlendirme, fizik muayene ile yapılır.
Op. Dr. Alev Camcıoğlu, 1975 Kırcaali doğumludur. Saint Michel Fransız Lisesi sonrası, 2001’de Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi uzmanlığını 2008’de tamamladıktan sonra çeşitli illerde mecburi hizmetini yaptı ve askerlik görevini Genelkurmay Başkanlığı’nda gerçekleştirdi. İstanbul Hospital ve Nişantaşı Hastaneleri’nde çalıştı. Şu anda özel kliniğinde İstanbul, Türkiye’de burun estetiği alanında hizmet vermektedir.
